Duvarca Sarmaş Bitkisi Nasıl Yetiştirilir

Balkonun boş bir duvarı ya da korkuluğu varsa, ilk akla gelen sorulardan biri şu oluyor: "Buraya yayılan, yeşil bir perde gibi sarkan bir bitki koyabilir miyim?" Cevap evet. Duvarca sarmaş, hem asılı saksıda sarkarak hem de bir destekten tutunarak büyüyen, bakımı yeni başlayanlar için oldukça affedici bir bitki. Peki nereden başlanır, ne kadar su ister, kışın ne olur? Aşağıda bu soruların hepsine sırayla dönüyoruz.

Duvarca sarmaş yetiştirmeye nasıl başlanır?

Yeni başlayan biri için en zor kısım genelde ilk kurulum. Bitkiyi eve getirdikten sonraki ilk iki hafta, sonraki aylarda ne kadar rahat edeceğinizi belirliyor. O yüzden saksı, toprak ve yer seçimini baştan doğru yapmak, sonradan yapılacak on tane müdahaleden daha değerli.

Hangi saksı ve toprak uygun?

"Ne kadar büyük saksı alsam?" sorusu çok geliyor. Duvarca sarmaş kökünü derine değil yana atar; yani derin bir kova yerine geniş ve orta derinlikte bir saksı daha mantıklı. Asılı yetiştirecekseniz 18-22 cm çapında bir kap başlangıç için yeterli. Bitkiyi saksı çapına göre eşleştirme konusunda sitedeki tencere seçimi rehberi işinizi kolaylaştırır.

Toprakta aranan tek şey var: su tutsun ama göllenmesin. Pratik bir karışım:

• 3 ölçek hazır saksı toprağı
• 1 ölçek perlit veya iri kum
• 1 ölçek elenmiş solucan gübresi ya da yanmış organik gübre

Saksının altında delik olması şart. Delik yoksa kökler boğulur ve yapraklar aşağıdan yukarıya doğru sararmaya başlar. Toprak ve gübre türleri arasındaki farkları merak ediyorsanız o konudaki ayrı yazıya bakmanız yeterli, burada uzun uzun girmeyelim.

Balkonun neresine koymalıyım?

Duvarca sarmaş, gün boyu sert güneş isteyen bir bitki değil. En sevdiği yer, sabah birkaç saat ışık alan, öğleden sonra gölgede kalan bir köşe. Güney cepheli, öğle güneşinin taş gibi vurduğu bir balkonda yapraklar kenarlarından kavrulur; tamamen kuzeye bakan kapalı bir köşede ise sürgünler incelir, aralar açılır.

"Nasıl anlarım ışığı yeterli mi?" Basit bir testi var: yeni çıkan yapraklar eskilerden belirgin şekilde küçükse ve sürgünler arasındaki boğum mesafesi uzamışsa, bitki ışık arıyor demektir. Balkonun ışık ve sıcaklık koşullarını bir hafta boyunca gözlemlemek, bu tahmini kesinleştirir.

Fideyle mi, çelikle mi başlamalı?

Yeni başlayan biri için fide daha güvenli, ama duvarca sarmaş çelikten inanılmaz kolay kök tutar. Elinizde bir bitki varsa:

1. Sağlıklı bir sürgünün ucundan 10-12 cm kesin.
2. Alttaki 2-3 yaprağı sıyırın, üstte 3-4 yaprak bırakın.
3. Su bardağında veya nemli perlitte bekletin, suyu iki günde bir değiştirin.
4. Kökler 2-3 cm olunca toprağa alın.

Bir saksıya 3-4 çeliği birlikte dikmek, tek çelikten daha dolgun bir görüntü verir. Baştan gür görünsün istiyorsanız bu yolu seçin.

Bakımda nelere dikkat etmek gerekiyor?

Duvarca sarmaş yetiştirme işinin güzel tarafı burada başlıyor: kurulum bittikten sonra bitkinin sizden istediği şeyler oldukça az. Yine de en sık sorulan üç konuya bakalım.

Ne sıklıkta sulamalı?

Takvime göre değil, toprağa göre. Parmağınızı toprağa 2-3 cm sokun; nem hissediyorsanız bekleyin, kuruysa sulayın. Yazın bu genelde 2-3 günde bir, kışın haftada bir civarına denk gelir. Asılı saksılar rüzgâr aldığı için normal saksılardan daha hızlı kurur, bunu hesaba katın.

Yeni başlayanların en sık düştüğü tuzak, "az az ve sık" sulamak. Bu, suyun sadece üst tabakayı ıslatmasına, alt köklerin susuz kalmasına yol açar. Doğrusu, alttan su akana kadar bolca sulamak ve sonra toprağın kurumasını beklemek. Sulama hatalarına ayrılmış yazı bu konuyu daha da açıyor.

Gübre ve budama ne zaman?

Büyüme mevsiminde (ilkbahar–yaz) 3-4 haftada bir sıvı gübre yeterli. Sonbahardan itibaren kesin; bitki dinlenmeye geçerken gübre vermek zayıf, uzun sürgünlere yol açar.

Budama ise bu bitkide "zorunlu" değil ama görünüm için çok işe yarar. Sürgün uçlarını çimdiklediğinizde bitki yandan yeni dallar verir, saksı dolgunlaşır. Sararmış, kurumuş yaprakları elinizle koparıp atmanız da havalanmayı artırır.

Yapraklar sararırsa veya zararlı görürsem?